عطف به ماسبق نشدن قوانین چیست؟قلمرو یک قانون از نظر زمان محدود است به تاریخ انتشار و نسخ، و نفوذی نسبت به زمان ماقبل انتشار خود ندارد مگر در مورد استثنایی که وجود دارد به عبارت دیگر قانون تصویب شده برای اینده صدق میکند و با اعمال گذشته کاری ندارد ولی در موردی که جرمی در قانون قبلی صورت گرفته و محاکمه اش در زمان قانون جدید است این اصل وارد صحنه میشود باید به این نکته توجه داشت که قانون جدید باید لازم الاجراشده باشد یعنی صرف تصویب مقنن کافی نمیباشد و باید از انتشار ان قانون در روزنامه رسمی 15 زوز گذشته باشد مگر ان که قانون گذار ترتیب دیگری مقرر نماید عطف به ما سبق نشدن قوانین یکی از نتایج اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ها میباشد ماده 11 ق.م.ا به این اصل اشاره کرده است بر طبق این ماده:
1-اگر عملی در گذشته جرم بوده است و به موجب قانون لاحق یعنی جدید جرم شناخته نشود در این صورت اگر حکم صادر نشده باشد متهم مبرا شناخته شده اگر حکم صادر شده باشد 3 وضع پیش می اید 1 – یا حکم اجرا شده 2- یا یا حکم اجرا نشده 3- یا حکم در جریان اجرا میباشد
اگر حکم اجرا شده باشد برای متهم سابقه و اثر کیفری مترتب نخواهد شد و اگر حکم اجرا نشده باشد در همان مرحله باقی میماند ولی اگر در جریان اجرا باشد موقوف الاجرا خواهد ماند
2-اگر قانون جدید شامل تخفیف مجازات شود متهم میتواند نسبت به حکم صادر شده تقاضای دادرسی مجدد کند و این نکته را باید توجه داشت که حکم ثانویه نباید از حکم اولیه شدید تر باشد اگر این تخفیف مجازات به صورتی باشد که مجازات جرمی به اقدامات تامینی و تربیتی تبدیل شود این اقدامات مورد حکم قرار میگیرند